فعالیت های محیط زیستی شرکت نفت بهران

گزارش پایداری
 

شرکت نفت بهران در راستای افزایش پایداری کسب و کار خود بررسی روندهای اساسی صنعت را در سطح جهانی و ایران انجام داده و همراه با شناسایی عوامل کلیدی موفقیت، چشم­انداز و رویکردهای نیل به آن را در چهار برنامه سه ساله تدوین نموده است. رویکردهای هر دوره سه ساله به عنوان سند بالادست برنامه­ریزی راهبردی دوره استفاده شده و شاخص­ها کلیدی عملکردی در ارتباط با آن­ها برای اطمینان از حرکت در مسیر چشم انداز و پایداری کسب و کار رصد می­شود و بر بهینه کردن پاسخ به تمامی ذینفعان کلیدی استوار است. پایش شاخص­های کلیدی عملکرد در سال 1404 نشان می­دهد که بخش عمده­ای از اهداف تعیین شده، محقق شده و در جهت رفع موانع برای تحقق کامل، برنامه­های عملیاتی مشخص تدوین و در حال اجرا می­باشد. 

برنامه پایداری در شرکت نفت بهران، که بر پایه‌ی بلوغ سازمانی حاصل از دستاوردهای برجسته ملی در حوزه مدیریت کیفیت و تعالی کسب‌وکار بنا شده است، با تحول مدل کسب‌وکار به سمت اقتصاد چرخشی و سنجش ردپای کربن در کل زنجیره ارزش، هم‌زمان موجب کاهش وابستگی به منابع تجدیدناپذیر، بهبود عملکرد زیست‌محیطی و تقویت سازوکارهای مدیریتی و عملیاتی می‌شود و از این طریق، تعالی سازمانی را به عنوان پیشران اصلی خلق ارزش پایدار، ارتقای عملکرد کُلی‌نگر و تثبیت مزیت رقابتی در بازارهای بین‌المللیِ حساس به معیارهای ESG (Environmental, Social, and Governance) نهادینه می‌سازد؛ به نوعی که در جایزه تعالی و پیشرفت، موفق به اخذ جایزه در سطح تندیس برای چهار سال متوالی و کسب رتبه اول در هشتمین دوره جایزه مذکور شده است. همچنین در نخستین حضور خود در نوزدهمین دوره «جایزه ملی کیفیت ایران»، توانست رتبه دوم این دوره و تندیس برنزین را از آن خود کند.

در جهت تضمین پایداری، سند مسئولیت‌های اجتماعی بهران از منظر اقتصادی (ایجاد ارزش برای تمامی ذینفعان)، اجتماعی (قانون مداری، الزامات محیط زیست و شفافیت در تمامی امور) و فرهنگی (التزام به فرهنگ جامعه، کرامت انسانی و همزیستی مسئولانه) لحاظ شده است. این ابعاد در تدوین ارزش‌های سازمان و خطوط راهنمای اخلاقی سازمان لحاظ شده است تا جهت گیری‌های عمومی را در این راستا تضمین نماید و با لحاظ کلان‌روندهای جهانی، منطقه ای و داخلی به نحوی هماهنگ گردد که شرکت در مقابل سناریوهای مختلف پیش رو بالاترین سطح پایداری را داشته باشد. همچنین شرکت در قبال بحران‌های محتمل آتی از رویکرد 5R مکنزی استفاده می‌نماید تا سطح تاب آوری مناسب در مقابل بحران‌های احتمالی آتی را کسب نماید.

علاوه بر این اقدامات شرکت در راستای بهبود مستمر فرایندها منجر به پایداری سود و توان مالی شده است که نتیجه آن از طریق ارزیابی بیرون سازمانی (سطح پایداری ثابت) که نشان دهنده احتمال بالا در تداوم وضعیت مالی مناسب می‌باشد تبلور یافته است.
 

گزارش اقدامات انجام شده در خصوص مسئولیت های اجتماعی

در راستای سیاست ارتقاء عدالت اجتماعی و نقش آفرینی فعال در عرصه مسئولیت­های اجتماعی، شرکت نفت بهران به عنوان یک شرکت موفق در بازار روانکارها در کشور و خاور میانه، همواره ایفای تعهدات و مسئولیت­های اجتماعی را مد نظر داشته و به خصوص در حوزه محرومیت زدایی، اقدامات خود را در طی سالهای اخیر را توسعه داده است.

از اولین اقدامات در این زمینه تدوین سند مسئولیت­های اجتماعی شرکت نفت بهران است که بر اساس اسناد بالا دستی و بر مبنای مدل­های علمی و به روز در این حوزه، کارول،GRI-2018  و ISO26000 تدوین و ابلاغ شده است. در ادامه، جهت جاری­سازی این مسئولیت­ها سند آیین نامه رفتاری و اخلاقی کارکنان بهران نیز تدوین و ابلاغ شده است. ارزش‌های سازمانی بهران ذیل فلسفه وجودی و چشم انداز بهران بر سه جنبه اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی استوار است تا با جاری سازی آن، اطمینان از کسب پایداری و ایفای وظایف مرتبط مسئولیت‌های اجتماعی بهران تضمین شود.  برخی از مهمترین اقدامات شرکت نفت بهران در سنوات گذشته بر اساس اولویت­های نیازها و خواسته‌های ذینفعان کلیدی شرکت و در راستای ایفای مسئولیت­های اجتماعی شامل موارد زیر است.

• تولید انواع فرآورده­های روانکاری با کیفیت برای تامین نیازهای صنایع و مصرف­کنندگان داخلی
• ایجاد سود پایدار برای سهامداران و اشتغال پایدار برای کارکنان
• رعایت کلیه قوانین و دستورالعمل­های ارکان کشوری مانند وزارت صمت، قانون تجارت، بانک مرکزی، و ...
• توسعه اقدامات زیست محیطی و کاهش آلایندگی زیست محیطی در فرآیندهای تولیدی
• ایجاد مرکز آموزش جوار کارگاهی با هدف آموزش فعالین و کارکنان شبکه­های مرتبط با شرکت
• توجه به بهبود وضعیت محیطی زندگی همسایگان در مناطق عملیاتی مانند مشارکت در احداث بوستان شهدای بهران
• کمک به محرومیت زدایی منطقه­ای از طریق توزیع بسته­های معیشتی در مناطق محروم
• کمک به مردم در بلایای طبیعی (مانند کمک به بیمارستان­ها و اهدای کانکس و کمک به مناطق زلزله­زده و آسیب دیده از سیل)
• کمپین­های برند با محور رانندگی بهتر و حفظ حقوق دیگران
• کمپین برند با هدف ترویج فرهنگ استفاده بهینه از خودرو
• بومی گزینی و استفاده حداکثری از ظرفیت­های منطقه­ای در عملیات

شفافیت و صداقت در انجام امور و فعالیت­ها و ارایه گزارش­های بی طرفانه به نهادهای تصمیم­گیر و انتشار آن در میان ذینفعان و سهامداران، همواره یکی از اصول کاری در شرکت نفت بهران به شمار می­رفته است. تعهد در قبال رعایت کلیه قوانین، آیین­نامه­ها و دستورالعمل­های ابلاغی است و به همین دلیل این شرکت در ارایه اطلاعات به سازمان­های نظارتی هیچ گونه محدودیتی نداشته است. رعایت مفاد حاکمیت شرکتی ، ارایه اطلاعات دوره ای به سازمان بورس اوراق بهادار، ارایه گزارشات دقیق و شفاف به سازمان بازرسی کل کشور، ارایه گزارشات مورد درخواست سازمان حمایت، موارد مورد درخواست بانک مرکزی در زمینه تعهدات ارزی و نیز ارایه گزارشات به سایر ذینفعان قانون از جمله اقدامات شرکت نفت بهران در این زمینه بوده است. تقدیر بانک مرکزی از ایفای کامل تعهدات ارزی و تسویه پروندهای مالیاتی و نیز دریافت "گواهینامه رعایت حقوق مصرف کنندگان" از نتایج ارایه این گزارشات دقیق و شفاف بوده است.
 

گزارش اقدامات انجام شده در خصوص مسائل محیط زیست

حفاظت از محیط زیست و اصلاح فرایندهای تولید با در نظر گرفتن استانداردهای زیست محیطی، طی سالیان اخیر از جمله موضوعات مورد توجه در پالایشگاه بهران بوده است. شرکت نفت بهران با رویکردی آینده‌نگر و مسئولانه، حفاظت از محیط زیست را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار در دستور کار خود قرار داده است. باور به این اصل که "توسعه صنعتی بدون ملاحظات زیست‌محیطی، تداوم‌پذیر نخواهد بود"، سبب شده است تا تمامی فعالیت‌های پالایشگاهی در چارچوب الزامات قانونی، استانداردهای بین‌المللی و اصول مدیریت سبز بازتعریف و اجرا گردند. در این راستا، واحد HSE شرکت با تمرکز بر پیشگیری از آلودگی، بهینه‌سازی مصرف منابع طبیعی، ارتقای کیفیت زیست‌محیطی فرآیندها و افزایش آگاهی کارکنان، مجموعه‌ای از برنامه‌ها و پروژه‌های اثرگذار را در سطوح مختلف عملیاتی، فنی و فرهنگی طراحی و اجرا نموده است. این اقدامات با هدف هم‌راستاسازی فعالیت‌های صنعتی با اهداف توسعه پایدار ، بهبود مستمر عملکرد زیست‌محیطی و حفظ جایگاه شرکت نفت بهران به‌عنوان صنعت سبز کشور دنبال می‌شود. هم چنین حرکت به سمت محصولات سبز و تولید محصولاتی که دوست­دار محیط زیست باشند، همواره در دستور کار واحد تحقیق و توسعه و پژوهش شرکت نفت بهران قرار داشته است. موضوع مورد توجه دیگر در مباحث زیست محیطی، بحث استفاده از آب در فرایندهای تولیدی است. با توجه به کاهش منابع آبی در کشور و لزوم استفاده مجدد از آب در فرایندهای تولیدی، پروژه­های بهبود و بازگردانی پسآب در پالایشگاه بهران تعریف شده است. به طور کلی اهم فعالیت‌های حوزه آب و محیط زیست در دو سال اخیر عبارتند از:

• معرفی شرکت نفت بهران به عنوان صنعت سبز کشور در سنوات گذشته از سوی سازمان حفاظت محیط زیست
• تعریف و تصویب پروژه بازگردانی پساب و تامین آب از پساب با هدف ایجاد خودکفایی آبی برای اولین بار در صنایع تولید روانکار
• تعریف و تصویب پروژه گازسوز کردن کوره­های پالایشگاه با هدف افزایش بهره وری انرژی و کاهش حداکثری آلاینده های هوا
• نصب آنالایزرهای آنلاین بر روی دودکش‌های واحد یوتیلیتی و پذیرش نظارت دائمی سازمان محیط زیست
• انجام خوداظهاری­های زیست محیطی در حوزه آب و هوا و تطابق صد درصدی با استانداردهای زیست محیطی.
• نظارت و پایش مستمر بر مدیریت پسماند در پالایشگاه با هدف بهبود مستمر در این حوزه و اجرای برنامه­های کاهش پسماند
• انتقال پسماند خاک رنگبر تولید شده در پالایشگاه از طریق ثبت در سامانه حفاظت محیط زیست با هدف کاهش آلایندگی محیط زیستی پسماند مذکور (اطمینان از امحا صحیح و ایمن پسماند) 
• خرید و بهره­برداری از برج خنک­کن فایبرگلاس با هدف ارتقا تکنولوژی، کاهش مصرف انرژی و اتلاف آب
• تعریف و تصویب پروژه استفاده از سیستم روغن داغ در بخش ریکاوری حلال واحد MEK با هدف کاهش مصرف آب
• تعریف و تصویب پروژه تغییر سیستم مدار باز آب کولینگ به سیستم مدار بسته با هدف کاهش مصرف آب 
• نظارت و پایش مستمر بر اجرای نظام 5S  در پالايشگاه با هدف بهبود مستمر نظام آراستگي پالايشگاه
• اندازه‌گیری سالیانه عوامل زیان‌آور محیط کار(هوا، صدا، روشنایی و ...) به منظور ارزیابی مستمر وضعیت بهداشت شغلی و انطباق با الزامات ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)
•  تعریف و اجرای پروژه بزرگ «تونل سبز» به‌منظور تقویت فرهنگ محیط‌زیستی در میان کارکنان و ارتقای مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی در حوزه اجتماعی در سطح سازمان(در دست اقدام).
•  تدوین و بازنگری دستورالعمل‌های زیست‌محیطی شرکت با هدف انطباق با قوانین به‌روز ملی و رویه‌های علمی نوین در مدیریت محیط زیست صنعتی.
• انجام آزمایش‌های دقیق و سختگیرانه میکروبی آب شرب به منظور تضمین سلامت کارکنان و جلوگیری از آلودگی منابع آبی و هدررفت آب سالم.
•  شناسایی و پایش واحدهای پرمصرف آب در سطح شرکت و ارائه راهکارهای علمی و مهندسی جهت صرفه‌جویی در مصرف آب، که محاسبات اجرای کامل آن در واحد آشپزخانه به عنوان پایلوت با موفقیت به انجام رسیده است.
• برگزاری دوره های آموزشی بدو ورود در چهار حوزه آب، خاک، هوا و مدیریت پسماند به منظور ترویج فرهنگ محیط زیست در میان کارکنان و آشنایی با اصول محیط زیست شرکت
• برگزاری مناسبت های حوزه محیط زیست (روز بدون پلاستیک، روز کودک و محیط زیست و...) به منظور تقویت نقش پرسنل در حمایت و حفاظت از محیط زیست.
• اجرای پروژه ارزیابی چرخه عمر محصولات (LCA) و ایجاد بسترهای لازم جهت شناسایی و ردیابی تمامی اقلام مصرفی و تولیدی شرکت به منظور کاهش اثرات زیست‌محیطی در کل زنجیره ارزش

شایان ذکر است که تمامی پروژه‌های توسعه­ای بهران دارای پیوست زیست محیطی می‌باشد که علاوه بر سنجش اثرات آلایندگی آب، خاک و هوا، مخاطرات زیست محیطی و ایمنی در حین اجرا و در زمان بهره‌برداری بررسی شده و راهکارهای متناسب برای انطباق با استانداردهای محیط زیستی تصویب و همزمان با اجرای پروژه­ها اجرا می‌شود.

مصرف انواع انرژی در این صنعت یکی از عوامل اصلی عملکرد می‌باشد. شرکت نفت بهران در راستای مدیریت مصرف انرژی اقدام به ایجاد کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی نموده است. بر این اساس تجهیزات و ماشین آلات بر اساس شدت مصرف انرژی دسته‌بندی شده و اقدامات لازم جهت کاهش شدت مصرف انرژی برنامه‌ریزی شده است. ممیزی انرژی به صورت دوره‌ای و مستمر برای مصرف کنندگان عمده انرژی انجام می‌شود تا اطمینان از تحقق بهبود بهره­وری انرژی ایجاد شود. بهره­وری انرژی بر اساس برنامه­های اجرا شده در سال­های گذشته زیاد شده است. به همین علت شرکت نفت بهران موفق به اخذ تندیس در جوایز ملی مدیریت انرژی در 4 دوره متوالی شده است. همچنین بواسطه تلاش­های انجام شده در بخش انرژی، شرکت نفت بهران، به عنوان واحد پایلوت به منظور ارزیابی شرکت­های بازرس انرژی (از طرف سازمان استاندارد) انتخاب شده است

یکی از برنامه­های مهم شرکت در راستای مصرف انرژی تغییر کوره‌های واحد فورفورال می­باشد که در مرحله اجرا قرار دارد و می­تواند صرفه­جویی 8 درصدی در مصرف انرژی ایجاد نماید. بر اساس این رویکرد آخرین ویرایش استاندارد مدیریت انرژی ISO5001:2011 "  2018" اخذ و جاری­سازی شده است. شرکت نفت بهران به عنوان صنعت مرجع به منظور بروزرسانی استاندارد معیار مصرف انرژی در صنایع تولید روانکار ISILI 11593 شناخته می شود. بطور کلی، مهم‌ترین اقدامات شرکت نفت بهران در حوزه انرژی شامل موارد زیر بوده است:

• عقد قرارداد با شرکت چمان جهت تغییر تعداد کوره های پالایشگاه (تجهیزات بارز مصرف کننده انرژی) و دوگانه سوز کردن کوره­ها با هدف بهبود عملکرد انرژی پالایشگاه در مصرف انرژی
• انجام ممیزی سطح 3 انرژی توسط شرکت مشاور برای ارزیابی بهتر مصرف انرژی تجهیزات بارز و شناسایی پروژه­ها و موقعیت­های بهبود وضعیت مصرف انرژی
• خرید و  بهره­برداری از برج­خنک­کن فایبرگلاس با هدف ارتقاء تکنولوژی برج­های خنک­کن و کاهش مصرف انرژی الکتریکی
• برگزاری مناقصه جهت انتخاب پیمانکار به منظور بهره­گیری از انرژی خورشیدی (تجدید پذیر) در راستای تامین بخشی از انرژی الکتریکی
• استفاده از سافت­استارتر و نصب بانک­های خازنی در کمپرسورهای آمونیاکی با هدف کاهش مصرف انرژی الکتریکی
• تعریف پروژه خرید دستگاه پایش تله بخار با هدف مدیریت بهینه تله­بخارها و کاهش اتلاف انرژی در این حوزه
• تعریف پروژه بهره­­گیری از نرم­افزار مدیریت انرژی با هدف بهبود مدیریت انرژی
• انجام ممیزی داخلی انرژی در نفت بهران با مشاوره ممیزان مطرح کشور و رفع تمامی عدم انطباق­ها
• دریافت تندیس جایزه­ ملی مدیریت انرژی برای چهارمین سال متوالی
• انتخاب به عنوان مرجع بروزرسانی استاندارد ISIRI 11593
• تطابق با استاندارد معیار مصرف انرژی در صنایع تولید روانکار (ISIRI 11593) از زمان تدوین استاندارد تاکنون
• تعریف و تصویب پروژه تامین، نصب و راه اندازی دو دستگاه دیزل ژنراتور با هدف تامین برق پایدار
• تعریف پروژه لودشیرینگ و لودشیدینگ سیستم نیروگاه به همراه برق شبکه با هدف کاهش توقفات تولید ناشی از قطعی برق

عملکرد سیستم مدیریت انرژی شرکت در سال 1404:

مصرف انرژی یکی از عوامل کلیدی در عملکرد صنعت تولید روانکار محسوب می‌شود. شرکت نفت بهران در راستای مدیریت و بهینه‌سازی مصرف انرژی، با تشکیل کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی، نسبت به پایش مستمر مصرف انرژی، دسته‌بندی تجهیزات و ماشین‌آلات بر اساس شدت مصرف انرژی و برنامه‌ریزی اقدامات اصلاحی اقدام نموده است. همچنین، ممیزی‌های دوره‌ای انرژی برای مصرف‌کنندگان عمده انجام می‌شود تا تحقق اهداف بهبود بهره‌وری انرژی مورد ارزیابی و پایش قرار گیرد.

نتیجه اجرای برنامه‌های بهبود، افزایش مستمر بهره‌وری انرژی در سال‌های اخیر بوده است؛ به‌گونه‌ای که شرکت نفت بهران موفق به دریافت تندیس جایزه ملی مدیریت انرژی طی چهار دوره متوالی (۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳) شده است. همچنین، به‌واسطه عملکرد شاخص در حوزه مدیریت انرژی، این شرکت از سوی سازمان ملی استاندارد ایران به‌عنوان واحد پایلوت ارزیابی شرکت‌های بازرس انرژی انتخاب شده و به‌عنوان صنعت مرجع در بازنگری استاندارد معیار مصرف انرژی صنایع تولید روانکار (ISIRI 11593) نیز مشارکت دارد. علاوه بر این، الزامات استاندارد ISO 50001:2018 در شرکت استقرار یافته و گواهینامه مربوطه اخذ شده است.

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی، اجرای طرح تغییر کوره‌های واحد فورفورال است که در مرحله اجرا قرار داشته و پیش‌بینی می‌شود حدود ۸ درصد صرفه‌جویی در مصرف انرژی ایجاد نماید. همچنین، عمده اقدامات بهبود بهره‌وری انرژی از طریق بهینه‌سازی شرایط بهره‌برداری، ارتقای فعالیت‌های تعمیر و نگهداری و بهبود عملکرد تجهیزات موجود، بدون ایجاد تغییر در ظرفیت و کیفیت تولید، اجرا شده است.

بطور کلی، مهم‌ترین اقدامات شرکت نفت بهران در حوزه انرژی شامل موارد زیر بوده است:

• عقد قرارداد با شرکت چمان جهت تغییر تعداد کوره های پالایشگاه (تجهیزات بارز مصرف کننده انرژی) و دوگانه سوز کردن کوره­ها با هدف بهبود عملکرد انرژی پالایشگاه در مصرف انرژی
• انجام ممیزی سطح 3 انرژی توسط شرکت مشاور برای ارزیابی بهتر مصرف انرژی تجهیزات بارز و شناسایی پروژه­ها و موقعیت­های بهبود وضعیت مصرف انرژی
• خرید و بهره­برداری از برج­خنک­کن فایبرگلاس با هدف ارتقاء تکنولوژی برج­های خنک­کن و کاهش مصرف انرژی الکتریکی
• برگزاری مناقصه جهت انتخاب پیمانکار به منظور بهره­گیری از انرژی خورشیدی (تجدید پذیر) در راستای تامین بخشی از انرژی الکتریکی
• تعریف پروژه بهره­­گیری از نرم­افزار مدیریت انرژی با هدف بهبود مدیریت انرژی
• انجام ممیزی داخلی انرژی در نفت بهران با مشاوره ممیزان مطرح کشور و رفع تمامی عدم انطباق­ها
• دریافت تندیس جایزه­ ملی مدیریت انرژی برای چهارمین سال متوالی
• انتخاب به عنوان مرجع بروزرسانی استاندارد ISIRI 11593
• تطابق با استاندارد معیار مصرف انرژی در صنایع تولید روانکار (ISIRI 11593) از زمان تدوین استاندارد تاکنون
• بهینه سازی سیستم توزیع بخار از طریق: تغییر سیستم گرمایشی سالن تولید، رفع ایرادات تله بخارهای پالایشگاه و ارتقاء سیستم کولینگ‌تاور پالایشگاه
• بهینه سازی تولید انرژی الکتریکی از طریق: سافت­استارتر و نصب بانک­های خازنی در کمپرسورهای آمونیاکی، سیستم لودشیرینگ سیستم نیروگاه با برق شبکه و خرید دستگاه دیزل ژنراتور
• ارتقاء سطح مانیتورینگ از طریق: نصب دستگاه های پایش تله بخار، نصب آنالایزر آنلاین بویلرها، نصب اریفیس های بخار در تمامی واحدهای عملیاتی و نصب سلول‌های خوردشیدی